wstrzÄ…s anafilaktyczny objawy

Co to jest anafilaksja?

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) to rodzaj nasilonej reakcji alergicznej, która rozpoczyna się gwałtowanie i może stanowić potencjalne zagrożenie dla życia. Jej przyczyną jest najczęściej wzmożona odpowiedź układu odpornościowego na substancję wyzwalającą (alergen), na przykład pożywienie, lek lub jad owadów. Reakcja anafilaktyczna obejmuje zwykle cały organizm. Dochodzi do niej w ciągu kilku minut od kontaktu z alergenem, choć może ona także pojawić się po upływie kilku godzin.

 

U podłoża wstrząsu anafilaktycznego leży mechanizm szybkiego uwalniania się histaminy, przeciwciał IgE i innych substancji z komórek tucznych oraz bazofili, na skutek kontaktu z alergenem. Odpowiadają one za nadmierne pobudzenie całego organizmu lub poszczególnych jego narządów - w szczególności skóry, płuc, przewodu pokarmowego i układu krążenia. Anafilaksja występuje z różnym stopniem nasilenia. Może objawiać się ona obniżeniem ciśnienia krwi, obrzękiem czy ostrą pokrzywką. Czasem dochodzi jednak także do poważnych zaburzeń, takich jak niewydolność układu oddechowego lub krwionośnego, a w rezultacie do zgonu.

 

Przyczyną anafilaksji jest najczęściej alergia na określoną substancję. Do wstrząsu anafilaktycznego może jednak także dojść bez udziału alergenu (np. reakcja na zmieniającą się temperaturę) lub w wyniku połączenia reakcji alergicznej (np. na pokarm) i indukcji za pośrednictwem innego czynnika (np. wysiłku fizycznego).

 

Klasyczna postać anafilaksji ma miejsce wówczas, gdy do nasilonej reakcji dochodzi nie przy pierwszym, ale przy kolejnym kontakcie z alergenem (tzw. mechanizm IgE-zależny).
Właśnie dlatego najbardziej powinniśmy uważać na substancje, które na co dzień wywołują u nas uczulenia. Mogą one w niespodziewany sposób wywołać silniejszą odpowiedź układu odpornościowego niż zazwyczaj.

 

Nieco inna postać anafilaksji może wystąpić już przy pierwszym kontakcie z substancją, na którą dotychczas nie byliśmy uczuleni lub nie mieliśmy do niej dostępu (tzw. mechanizm IgE-niezależny). Taki przypadek nazywamy reakcją anafiloidalną, a więc przebiegającą podobnie jak anafilaksja. Czasami przyczyny wstrząsu anafilaktycznego pozostają nierozpoznane. Wówczas nazywamy go wstrząsem idiopatycznym.